Een verre vakantie is vaak iets om maanden naar uit te kijken. Zon, nieuwe indrukken en qualitytime met het gezin. Maar na een lange vliegreis kan de terugkeer naar het normale ritme behoorlijk pittig zijn, zeker voor jonge kinderen. Waar volwassenen vaak na een paar dagen weer gewend zijn, kunnen baby’s, peuters en kleuters veel meer moeite hebben met een jetlag. Ze zijn ineens midden in de nacht klaarwakker of vallen juist overdag steeds in slaap. Gelukkig kun je als ouder veel doen om je kindje te helpen weer in het juiste ritme te komen.

Wat is een jetlag eigenlijk?

Een jetlag ontstaat wanneer je in korte tijd meerdere tijdzones oversteekt. Je biologische klok loopt dan niet meer gelijk met de lokale tijd. Je lichaam denkt bijvoorbeeld dat het midden op de dag is, terwijl het in Nederland allang bedtijd is.

Bij kinderen kan dat zich op verschillende manieren uiten. Ze slapen slechter, zijn sneller moe, hebben minder eetlust of zijn juist prikkelbaar. Vooral jonge kinderen, die veel baat hebben bij regelmaat, kunnen hier behoorlijk last van hebben.

Begin zo snel mogelijk met het nieuwe ritme

Hoe verleidelijk het ook is om je kindje na aankomst uit te laten slapen, probeer zo snel mogelijk het ritme van de bestemming of van thuis aan te houden.

Is het ochtend? Trek de gordijnen open, ga ontbijten en zoek het daglicht op. Is het avond? Maak het huis rustig, dim de verlichting en houd het bedtijdritueel aan zoals je dat thuis gewend bent. Hoe sneller het lichaam nieuwe signalen krijgt, hoe sneller de biologische klok zich aanpast.

Daglicht is je beste vriend

Licht speelt een belangrijke rol bij het instellen van onze biologische klok. Daarom is het verstandig om overdag zoveel mogelijk naar buiten te gaan.

Een wandeling, een bezoek aan de speeltuin of gewoon even buiten spelen helpt het lichaam om te begrijpen dat het dag is. Zeker wanneer je net bent aangekomen op je vakantiebestemming of weer thuis bent, kan daglicht het herstel van een jetlag versnellen. Probeer overdag ook niet te lang binnen te blijven met gesloten gordijnen.

Houd dutjes kort

Na een lange reis is het logisch dat je kindje moe is. Een dutje kan dan heerlijk zijn, maar let erop dat het niet te lang duurt.

Een slaapje van twintig tot zestig minuten kan helpen om weer energie te krijgen zonder dat de nachtrust in gevaar komt. Laat je kindje uren achter elkaar slapen in de middag, dan wordt het juist moeilijker om ’s avonds in slaap te vallen. Soms is het even doorzetten, maar een iets vroeger bedtijd werkt vaak beter dan een lange middagdut.

Eten op vaste momenten

Ook maaltijden helpen het lichaam om een nieuw dag- en nachtritme te herkennen. Probeer daarom zoveel mogelijk op de gebruikelijke tijden te ontbijten, lunchen en avondeten.

Zelfs als je kindje weinig trek heeft, kan een lichte maaltijd helpen om het lichaam aan het nieuwe schema te laten wennen. Vergeet ook niet voldoende water aan te bieden, want vliegen kan uitdrogend werken en dat maakt vermoeidheid vaak erger.

Blijf rustig als je kindje ’s nachts wakker wordt

Veel ouders herkennen het: een peuter die om drie uur ’s nachts vrolijk naast het bed staat omdat hij denkt dat de dag al begonnen is.

Probeer op zulke momenten zo min mogelijk licht aan te doen en houd de sfeer rustig. Praat zachtjes, speel geen spelletjes en geef geen schermen. Zo blijft de boodschap duidelijk: het is nog nacht. Misschien duurt het even voordat je kindje weer in slaap valt, maar door consequent te blijven leert het lichaam geleidelijk het nieuwe ritme.

Neem vertrouwde spullen mee

Vooral jonge kinderen slapen vaak beter met bekende spullen om zich heen. Een favoriete knuffel, slaapzak of eigen dekentje kan veel houvast geven tijdens een reis.

Ook een vast bedtijdritueel helpt. Een verhaaltje lezen, tanden poetsen en een slaapliedje zingen geven herkenning, ook als de omgeving anders is dan thuis. Juist die voorspelbaarheid geeft kinderen rust.

Verwacht niet dat het meteen goed gaat

Hoe snel een jetlag verdwijnt, verschilt per kind. Sommige kinderen zijn na één of twee dagen weer helemaal gewend, terwijl anderen bijna een week nodig hebben.

Probeer daarom niet te veel van jezelf of je kindje te verwachten. Als je merkt dat je kind wat emotioneler is, sneller boos wordt of eerder moe is, weet dan dat dit heel normaal kan zijn na een verre reis. Een beetje extra geduld en flexibiliteit doen in die periode vaak wonderen.

Begin niet meteen met een overvolle agenda

Na de vakantie is de verleiding groot om direct weer volop afspraken te maken. Toch kan het verstandig zijn om de eerste dagen wat rustiger aan te doen.

Plan liever geen drukke verjaardagen of volle sportdagen direct na thuiskomst. Geef je kindje de kans om weer aan het gewone ritme te wennen. Dat voorkomt vaak extra vermoeidheid en overprikkeling.

Tot slot

Een jetlag hoort voor veel gezinnen nu eenmaal bij een verre reis. Gelukkig is het meestal een tijdelijk probleem. Door vaste routines aan te houden, veel daglicht op te zoeken en je kindje de tijd te geven om te wennen, help je de biologische klok weer op het juiste spoor.

En misschien wel de belangrijkste tip van allemaal: wees niet te streng voor jezelf. Een paar gebroken nachten of een hangerige dag horen er soms gewoon bij. Met wat geduld, regelmaat en veel knuffels is de kans groot dat jullie binnen een paar dagen weer helemaal in het vertrouwde ritme zitten.

Afbeelding: Unsplash+