Vrijwel iedere puber krijgt er vroeg of laat mee te maken: acné. De één heeft af en toe een paar puistjes op het voorhoofd, terwijl de ander last krijgt van een onrustige huid op het gezicht, de rug of borst. Vooral in de puberteit kunnen puistjes ineens flink opspelen. Voor veel jongeren is dat vervelend, onzeker makend en soms zelfs pijnlijk. Gelukkig gaat acné meestal vanzelf weer over. Toch zijn er manieren om de huid rustiger te krijgen én momenten waarop het slim is om hulp te zoeken. Maar wat werkt nu echt? En wanneer is een bezoek aan de huisarts verstandig?

Waarom krijgen pubers acné?

Tijdens de puberteit verandert er veel in het lichaam. Hormonen zorgen ervoor dat de huid meer talg gaat aanmaken. Dat vettige stofje beschermt normaal gesproken de huid, maar bij pubers wordt er soms te veel van geproduceerd.
Daardoor raken poriën verstopt en ontstaan mee-eters, puistjes en ontstekingen. Vooral op plekken waar veel talgklieren zitten — zoals het gezicht, de rug, schouders en borst — komt acné vaak voor.

Ook erfelijkheid speelt een rol. Hebben ouders vroeger veel last gehad van acné? Dan is de kans groter dat hun kinderen dat ook krijgen.

Wat helpt wel tegen acné?

Veel pubers proberen van alles uit: dure crèmes, scrubben, tandpasta op puistjes of allerlei TikTok-hacks. Maar helaas werkt lang niet alles even goed. Sterker nog: sommige dingen maken de huid juist onrustiger.

Dit helpt meestal wél:

1. Reinig de huid mild

Twee keer per dag het gezicht wassen met lauwwarm water en een milde reiniger is vaak voldoende. Hard schrobben of agressieve producten gebruiken kan de huid juist irriteren.

2. Blijf van puistjes af

Hoe verleidelijk het ook is: uitknijpen maakt ontstekingen vaak erger en vergroot de kans op littekens.

3. Gebruik producten voor een onzuivere huid

Bij de drogist zijn speciale gels of crèmes verkrijgbaar met bijvoorbeeld salicylzuur of benzoylperoxide. Die kunnen helpen om poriën schoon te houden en ontstekingen te verminderen. Let op: volg de aanwijzingen op de verpakking en bouw het gebruik van dit soort producten rustig op.

4. Kies voor niet-vette verzorging

Sommige make-up of huidproducten verstoppen poriën sneller. Kies daarom liever voor producten waarop ‘niet-comedogeen’ staat.

5. Geef het tijd

Veel pubers hopen dat acné binnen een paar dagen verdwijnt, maar verbetering kost vaak weken of zelfs maanden. Consequent verzorgen helpt meer dan steeds wisselen van producten.

Heeft voeding invloed?

Over voeding bestaan veel verhalen. Chocolade zou puistjes veroorzaken en vet eten ook. Wetenschappelijk bewijs daarvoor is beperkt, al merken sommige jongeren wel dat hun huid reageert op bepaalde voeding.
Gezond eten, voldoende water drinken en genoeg slapen zijn sowieso goed voor het lichaam én de huid. Maar acné ontstaat meestal vooral door hormonen en aanleg — niet omdat een puber een keer chips eet.

Wat doet acné met pubers?

Voor volwassenen lijken puistjes soms iets kleins, maar voor pubers kan acné veel impact hebben. Zeker in een periode waarin uiterlijk, zelfbeeld en sociale contacten belangrijk zijn. Sommige jongeren worden onzeker, vermijden foto’s of dragen veel make-up om hun huid te verbergen. Ernstige acné kan zelfs zorgen voor schaamte of somberheid.

Juist daarom is het belangrijk om klachten serieus te nemen. Een puber die zich ongelukkig voelt over zijn of haar huid, heeft behoefte aan begrip en steun — niet aan opmerkingen als: “Iedereen heeft toch puistjes?”

Wanneer naar de huisarts?

Meestal is acné onschuldig en tijdelijk. Toch zijn er situaties waarin het verstandig is om naar de huisarts te gaan. Bijvoorbeeld als:

  • de acné erg heftig of pijnlijk is;
  • er diepe ontstekingen ontstaan;
  • er littekens zichtbaar worden;
  • producten van de drogist niet helpen;
  • een puber er erg onzeker of verdrietig van wordt.

De huisarts kan sterkere crèmes, antibiotica of andere medicijnen voorschrijven. Soms volgt een verwijzing naar een dermatoloog. Voor meisjes kan ook hormonale anticonceptie soms helpen tegen acné. Dat gebeurt altijd in overleg met een arts.

Wat kunnen ouders doen?

Als ouder wil je graag helpen, maar adviezen geven werkt niet altijd. Pubers weten vaak zelf ook wel dat ze van hun huid moeten afblijven.

Wat meestal meer helpt:

  • begrip tonen;
  • samen kijken naar geschikte huidverzorging;
  • niet te veel focussen op het uiterlijk;
  • hulp aanbieden als een puber zich onzeker voelt.

En misschien wel het belangrijkste: benadrukken dat acné normaal is. Bijna iedere puber krijgt ermee te maken en in de meeste gevallen wordt het vanzelf minder. Hoe vervelend puistjes nu ook voelen — voor de meeste jongeren is het gelukkig echt een fase.

Afbeelding: Unsplash+